Mpweya Wabwino Kwambiri Wamkati

Mpweya wabwino m'nyumba, m'masukulu, ndi m'nyumba zina ukhoza kukhala gawo lofunika kwambiri pa thanzi lanu komanso chilengedwe.

Mpweya Wabwino M'nyumba M'maofesi ndi Nyumba Zina Zikuluzikulu

Radoni

Mpweya wa radon umapezeka mwachilengedwe ndipo ungayambitse khansa ya m'mapapo. Kuyesa radon n'kosavuta, ndipo pali njira zothetsera mavuto okhudzana ndi kuchuluka kwa mafuta m'thupi.

• Khansa ya m'mapapo imapha anthu masauzande ambiri aku America chaka chilichonse. Kusuta fodya, radon, ndi utsi wochokera kwa anthu ena ndizomwe zimayambitsa khansa ya m'mapapo. Ngakhale khansa ya m'mapapo imatha kuchiritsidwa, kuchuluka kwa anthu omwe ali ndi khansa ndi chimodzi mwazomwe zimakhala zochepa kwambiri kwa iwo omwe ali ndi khansa. Kuyambira nthawi yomwe matendawa adapezeka, pakati pa 11 ndi 15 peresenti ya omwe ali ndi khansa amakhala ndi moyo kupitirira zaka zisanu, kutengera kuchuluka kwa anthu. Nthawi zambiri khansa ya m'mapapo imatha kupewedwa.
• Kusuta fodya ndiye chifukwa chachikulu cha khansa ya m'mapapo. Kusuta fodya kumayambitsa imfa pafupifupi 160,000* za khansa ku US chaka chilichonse (American Cancer Society, 2004). Ndipo chiŵerengero cha akazi chikukwera. Pa Januwale 11, 1964, Dr. Luther L. Terry, yemwe panthawiyo anali dokotala wamkulu wa opaleshoni ku US, anapereka chenjezo loyamba lokhudza kugwirizana pakati pa kusuta fodya ndi khansa ya m'mapapo. Khansa ya m'mapapo tsopano ikuposa khansa ya m'mawere monga chifukwa chachikulu cha imfa pakati pa akazi. Munthu wosuta fodya amenenso ali ndi radon ali ndi chiopsezo chachikulu cha khansa ya m'mapapo.
• Malinga ndi ziwerengero za EPA, radon ndiye chifukwa chachikulu cha khansa ya m'mapapo pakati pa anthu osasuta. Ponseponse, radon ndiye chifukwa chachiwiri chachikulu cha khansa ya m'mapapo. Radon ndiye amachititsa imfa pafupifupi 21,000 za khansa ya m'mapapo chaka chilichonse. Pafupifupi imfa 2,900 mwa izi zimachitika pakati pa anthu omwe sanasutepo fodya.

Mpweya wa kaboni

Kupha poizoni wa carbon monoxide ndi chifukwa chopewera imfa.

Mpweya wa carbon monoxide (CO), wopanda fungo, wopanda mtundu. Umapangidwa nthawi iliyonse mafuta akatenthedwa ndipo ungayambitse matenda ndi imfa mwadzidzidzi. CDC imagwira ntchito ndi mabungwe adziko lonse, aboma, am'deralo, ndi ena kuti adziwitse anthu za poizoni wa CO ndikuwunika deta yokhudzana ndi matenda ndi imfa zokhudzana ndi CO ku US.

Utsi wa fodya wopangidwa ndi anthu ena / utsi wogwiritsidwa ntchito ndi anthu ena

Utsi wochokera kwa munthu wina umabweretsa mavuto kwa makanda, ana, ndi akuluakulu.

• Palibe njira yotetezeka yopezera utsi wa fodya kwa anthu ena. Anthu omwe sasuta fodya omwe amasuta fodya kwa anthu ena, ngakhale kwa kanthawi kochepa, akhoza kudwala kwambiri.1,2,3
• Kwa akuluakulu omwe sasuta fodya, kusuta fodya ndi munthu wina kungayambitse matenda a mtima, sitiroko, khansa ya m'mapapo, ndi matenda ena. Kungayambitsenso imfa isanakwane.1,2,3
• Kusuta fodya kwa anthu ena kungayambitse mavuto pa thanzi la kubereka mwa akazi, kuphatikizapo kubadwa ndi kulemera kochepa.1,3
• Kwa ana, kusuta fodya pogwiritsa ntchito munthu wina kungayambitse matenda opatsirana popuma, matenda a m'makutu, komanso matenda a mphumu. Kwa ana aang'ono, kusuta fodya pogwiritsa ntchito munthu wina kungayambitse matenda a imfa ya ana mwadzidzidzi (SIDS).1,2,3
• Kuyambira mu 1964, anthu pafupifupi 2,500,000 omwe sanasute fodya anamwalira chifukwa cha mavuto azaumoyo omwe amabwera chifukwa chosuta fodya pogwiritsa ntchito anthu ena.1
• Zotsatira za utsi wa munthu wina pa thupi zimakhalapo nthawi yomweyo.1,3 Kusuta fodya wina kungayambitse kutupa ndi kupuma mkati mwa mphindi 60 kuchokera pamene munthu wina wasuta, zomwe zimatha kukhala kwa maola osachepera atatu kuchokera pamene munthu wasuta.4